Ruïnes en renaissance: Villers-la-Ville
Diep verscholen in de Waals-Brabantse bossen, in de groene vallei van de Thyle, ligt een van de indrukwekkendste abdijruïnes van Europa. De abdij van Villers-la-Ville werd gesticht in 1146 door cisterciënzermonniken op initiatief van Sint-Bernardus, en groeide in de loop der eeuwen uit tot een van de grootste kloostercomplexen van het continent. Acht eeuwen geschiedenis hebben hun sporen nagelaten in de steen: vroeg-Romaanse herbergen, gotische ramen die hoog de hemel in reiken, een abdijkerk met een unieke ronde vorm.
Vandaag vormen de ruïnes, omringd door zes verzorgde tuinen met geneeskrachtige planten, het decor én de apotheose van een wandellus van zo’n 9,5 kilometer door bos en vallei. Na de wandeling, of eigenlijk al tijdens het bezoek aan de abdijsite, is de stop bij de Micro-Brasserie de la Confrérie des Hostieux Moines meer dan verdiend. Gehuisvest in de voormalige koetsiersstallen van het Hôtel des Ruines brouwen ze er biologische abdijbieren op eigen terrein, waaronder La Lumineuse (6,5°), La Ténébreuse (8°) en de bijzondere V – een blond, licht bier gereconstrueerd op basis van 18e-eeuwse archiefgegevens van de abdij. Een rondleiding in monnikskledij sluit steevast af met een degustatie. Gedragen door het devies van de abdij zelf: post tenebras, spero lucem; na de duisternis hoop ik op het licht.
Praktisch: De wandeling vertrekt aan de abdijparking. Brouwerijbezoek elke tweede zaterdag van de maand (maart–november), of op afspraak.
Wie terugkeert naar de brouwerij mag rekenen op een streekplankje met kaas en vleeswaren
Op het dak van België: Peak Beer in de Hoge Venen
Weinig plaatsen in Wallonië ademen zo’n ruige grandeur als de Hoge Venen. Op 694 meter hoogte, vlak bij het Signal de Botrange, het hoogste punt van het land, heeft microbrouwerij Peak Beer haar thuis gevonden op een plek die letterlijk het dak van België vormt. Het water dat hier gebruikt wordt om blonde, bruine, triple en zelfs bosbessenbieren te brouwen, is even uitzonderlijk als de locatie: het sijpelt door de veengronden van de Hoge Venen, verzuurt en mineraliseert langzaam, en bereidt zich geduldig voor om in het glas te eindigen.
Brouwerij Peak Beer is tegelijk het vertrekpunt voor acht bewegwijzerde wandelingen van 2,7 tot bijna 20 kilometer, variërend van kinderwagenvriendelijke korte lussen tot stevige tochten langs de waterval van Bayehon en het kasteel van Reinhardstein.
De wandeling van 5 km voert langs het Signaal van Botrange zelf, met panoramisch uitzicht over de Waalse venen. Wie terugkeert naar de brouwerij mag rekenen op een streekplankje met kaas en vleeswaren, en een chef die kookt met de kleuren van de regio. Een proefplankje van vijf bieren is de ideale manier om de Hoge Venen volledig op de tong te proeven.
Praktisch: Rue de Botrange 123, 4950 Sourbrodt. Bereikbaar per bus vanuit Eupen of Verviers (lijn E23, halte Sourbrodt Chalet).
Bospad naar brouwerij: Bellevaux in de Oostkantons
In het pittoreske dorpje Bellevaux, op een boogscheut van Malmedy, ligt de Brasserie de Bellevaux, een familiebrouwerij die in 2006 haar intrek nam in een gerestaureerde oude boerderij. Het water dat hier gebruikt wordt, komt rechtstreeks uit de dorpsbron en wordt omgezet in een reeks karaktervolle ambachtelijke bieren: La Blonde, La Brune, La Blanche, La Black, een Malmedy Triple en zelfs een Quadruple. De brouwerij vormt tegelijk het vertrekpunt voor vier bewegwijzerde wandelingen die elk vernoemd zijn naar één van de huisbieren. La Blanche leidt je langs bronnen en beekjes, La Brune daalt af naar de Bayehon-waterval, terwijl La Blonde en La Black elk een eigen stukje Ardens landschap ontsluiten: panoramische uitkijkpunten zoals de Rocher de Falize en de Rocher de Warche, diepe bossen en kleine waterlopen.
Terug op de brouwerij wacht het proeflokaal in de oude stal, met zijn natuurstenen muren, koperen brouwketels en minstens drie bieren van de tap. De lunchkaart is met zorg samengesteld: forel uit Ondenval, charcuterie van PQA Malmedy, kazen van lokale makers. Ze noemen het hier soms ‘bierwandelingen’, wat simpelweg betekent: een paar flesjes meenemen in de rugzak om onderweg van het uitzicht én het bier te genieten. Wallonië zoals we het graag zien gebeuren.
Praktisch: Rue de la Foncenale 1, 4960 Malmedy (Bellevaux). Brouwerijrondleidingen op zaterdag en zondag op afspraak.
Brood, bier en kaas. Meer heeft een wandelaar niet nodig
De Gouden Vallei van Wallonië: Orval in de Gaume
Er zijn weinig plekken in België die zo’n tastbare stilte ademen als de vallei van Orval. Weggedoken in het zuiden van de provincie Luxemburg, omgeven door dicht bos en kabbelende beekjes, vinden we de abdij Notre-Dame d’Orval — een cisterciënzerabdij gesticht in 1132, verwoest tijdens de Franse Revolutie en heropgericht in 1926.
De legende wil dat gravin Mathilde van Toscane ooit haar trouwring verloor in de bron op het domein, waarop een forel opdook met de ring in zijn bek. Ze riep verrukt: dit is een Val d’Or, een gouden vallei. En zo heeft Orval haar naam.
Vandaag vormt de abdij het start- én eindpunt van een serene lus van twaalf kilometer door de vochtige vallei, langs de rivier de Williers, weilanden en gehuchten aan de Franse grens zoals Chameleux. Na de wandeling is taverne À l’Ange Gardien, op vijftig meter van de abdijpoort, de meest voor de hand liggende plek om een glas te heffen. Exclusief hier: Orval van ’t vat, ook wel de groene Orval genoemd, normaal enkel beschikbaar voor de monniken zelf. De kaas van Orval, een halfharde trappistenkaas gerijpt in de kelders van de abdij, is de perfecte metgezel. Brood, bier en kaas. Meer heeft een wandelaar niet nodig in Wallonië.
Praktisch: De wandeling vertrekt aan de abdijparking (Orval 7, 6823 Florenville). Bewegwijzering: blauwe rechthoeken.
Trappistenland: Lompret en Chimay
In de vallei van de Eau Blanche, net buiten Chimay, combineert een wandeling van 5 tot 10 kilometer natuur, erfgoed en biercultuur op een manier die voelt als een reis door de tijd. Het vertrekpunt is Lompret, een van de officieel erkende Mooiste Dorpen van Wallonië: stenen huisjes, een prachtige 18e-eeuwse brug, oeroude taxusbomen en de meanderende Eau Blanche, een rivier die haar naam dankt aan de kalkhoudende bodem.
De wandeling slingert door het kreupelhout van de Calestienne, een kalksteengebied met een uitzonderlijke biodiversiteit. Op korte afstand van de route ligt de abdij van Scourmont, al sinds 1850 de thuisbasis van de trappistenmonniken van Chimay. Dit is een communiteit van een vijftiental monniken die er bidden, leven en brouwen. De brouwerij zelf is niet toegankelijk voor het publiek, maar de abdijkerk, tuinen en begraafplaats wel. Op een kilometer van de abdij opent het Espace Chimay de deuren voor de Chimay Experience, een interactieve tentoonstelling over de geschiedenis en productie van de trappistenbieren en -kazen. Dorst na de wandeling? De Auberge de Poteaupré op hetzelfde domein serveert Chimay in alle varianten, vergezeld van streekgerechten.
Praktisch: Vertrekpunt wandeling: centrum van Lompret, onderaan de kerk. Parking in de Rue Gustave Joaris.
Foto boven: Villers-la-Ville, Wallonië, © Denis Closon
