Bergen buiten de lijntjes: kunst, design en gastronomie

Kunst die niet in musea wacht

De meest voor de hand liggende plek voor kunst in Bergen is tegelijk de meest onverwachte. BeCraft huist op de site van de voormalige slachthuizen, een ensemble van 19e-eeuwse industriële gebouwen aan de rand van het stadscentrum dat zijn ruige botstructuur heeft bewaard maar intussen volledig gevuld is met leven.

BeCraft is de Belgische confederatie voor toegepaste kunsten: sieraden, textiel, keramiek, meubels, glas. Hier worden Belgische kunstenaars ondersteund, gepromoot, en aan de buitenwereld voorgesteld. Tentoonstellingen wisselen, het niveau is consistent hoog. Wie het bezoek combineert met een wandeling door de ruimere site, ziet hoe industrieel erfgoed en hedendaagse creativiteit in Bergen al jaren naast elkaar leven zonder dat de een de ander overtreft.

Buiten het complex wacht de stad zelf. Via het parcours Kunst bewoont de stad ontdek je monumentale streetart verspreid over het hele stadscentrum. Het project, gekend onder de Franse naam L’art habite la ville, startte in het kielzog van Mons 2015, het jaar dat Bergen Europese culturele hoofdstad was. Sindsdien groeide het uit tot een van de meest consequente openluchtcollecties van het land: meer dan veertig grote werken, van kunstenaars uit België, Spanje, Oostenrijk, Nederland en Mexico. Vier thematische zones geven structuur aan het parcours, van de mythes en legendes van het Quartier des Capucins tot de tijdreizigers langs de rue de la Halle en de lokale legendes in de randgemeenten. De app Street Art Cities maakt er een eigenzinnige stadswandeling van.

Google noemt het internet soms de spirituele erfgenaam van het Mundaneum

Het internet avant la lettre in Bergen

Bergen heeft een bijzonder erfgoed dat geen andere stad ter wereld kan claimen. In een art-decogebouw aan de rue de Nimy bewaart het Mundaneum meer dan zes kilometer aan documenten, fiches, foto’s en kaarten. Wat Paul Otlet en Henri La Fontaine aan het einde van de 19e eeuw begonnen te bouwen, was niets minder dan het totaal van alle menselijke kennis, samengebracht op één plek en doorzoekbaar voor iedereen.
Otlet ontwierp een systeem van verwijzingen en kruisverbanden tussen documenten. Wie een vraag had, kon die opsturen, en het Mundaneum stuurde een antwoord terug. Google noemt het internet soms de spirituele erfgenaam van het Mundaneum, en die vergelijking klopt bij nader inzien maar voor een klein deeltje. Otlet dacht aan samenwerking en gedeelde kennis, niet aan advertentie-inkomsten.

Henri La Fontaine won de Nobelprijs voor de Vrede. Otlet bleef zijn hele leven werken aan een utopie die de wereld nooit helemaal wou volgen. Vandaag draagt het Mundaneum het European Heritage Label en staat het op de UNESCO-lijst Memory of the World. De permanente tentoonstelling heet Machine to think the world. Het gebouw, ontworpen in de art-decostijl van de jaren twintig, is op zichzelf al een bezoek waard. De scenografie werd in 1998 ontworpen door Benoît Peeters en François Schuiten, de makers van De Duistere Steden, wat de sfeer verklaart.

Praktisch: Mundaneum, Rue de Nimy 76, 7000 Bergen. Bereikbaar te voet vanuit het stadscentrum.

Quartier des Frippiers

Van vintage tot eigenzinnig design

Bergen heeft een compacte maar verrassend eigenzinnige reeks winkels die je nergens anders vindt. La Vie Moderne is het adres voor designobjecten, boeken en kleinoden op de grens van toegepaste kunst en dagelijks gebruik. De selectie is scherp samengesteld, het aanbod wisselt, en de winkel voelt eerder als een redactioneel project dan een verkooppunt.

Voor wie graag verder snuistert: Bellaziza, een kleurrijke lifestyle- en decoratiewinkel met objecten voor het interieur, accessoires en kleine hebbedingen. Daarna: een glas op het terras bij Hype of, voor wie liever wijn dan cocktails kiest, bij Cosmo Wines by Will, een wijnbar en brasserie waar de wijnkaart een hoofdrol krijgt.

Samen vertegenwoordigen die drie adressen iets wat Bergen typeert: een stad die de marge interessant vindt. Niet de grote retailers, niet de veilige ketens, maar plekken die een positie innemen. Bergen heeft genoeg zelfvertrouwen om eigenzinnig te zijn, en genoeg publiek om daar niet van te verhongeren.

Een nieuw museaal hart: het CAP

In het stadscentrum groeit een nieuw cultureel complex dat de verzamelde kunstgeschiedenis van Bergen onder één dak brengt. Het CAP staat voor Culture, Art en Patrimoine, en combineert het vroegere Museum voor Schone Kunsten (BAM) met de Maison des Collections en een nieuwe vleugel. Het is het grootste museale project dat Bergen in decennia heeft gerealiseerd. De collectie bestrijkt meerdere eeuwen, van de Vlaamse primitieven tot de hedendaagse kunst, en de architectuur van het complex mikt bewust op de integratie van het erfgoedgebouw met een nieuw volume. Wie meer wil dan streetart en designshops, vindt hier de diepgang. Bergen heeft lang geleefd als stad zonder groot ankerpunt voor zijn kunstgeschiedenis. Het CAP verandert dat.

Ginger & Rosemary

De binchotan-houtskoolgrill geeft een deel van de gerechten een rokerige diepte

Aan tafel in Bergen

De eetscene van Bergen is klein maar consequent.

Origines biedt een moderne insteek: marktkeuken, korte lijnen, een eigentijdse lezing van de klassiekers van de Waalse keuken. Voor de zondagse brunch is Ginger and Rosemary het logische adres, met pancakes, granola, hartige toast en een wisselend aanbod. Daarna: een glas op het terras bij Hype of, voor de wijnliefhebber, bij Malo, een kleine wijnbar die de regio en de producenten centraal stelt. Wie de volledige eetkaart van Bergen wil verkennen, heeft een solide startpunt bij VisitMons.

Slapen met een achtergrondverhaal

Bergen biedt twee overnachtingsopties die elk op hun manier verder gaan dan een bed en een ontbijt. Het Martin’s Dream Hotel is gevestigd in een neogotisch gebouw uit de 19e eeuw, ooit een toevluchtsoord voor de Soeurs de Bélian en later een kapel. De restauratie heeft de architectuur intact gelaten en er een viersterrenhotel in geweven. Restaurant, spa en ontspanning zitten onder hetzelfde gewelf. Het hotel ligt aan de zuidkant van het historische centrum, op wandelafstand van het Mundaneum en de Grote Markt.

Voor wie net iets verder wil gaan, letterlijk en figuurlijk: Utopia Resort ligt op een tiental minuten rijden van de stad. Naast het hoofdgebouw zijn er atypische lodges verspreid over het domein. De Arbre is het meest letterlijk: slapen in een boomhut, hoog in het gebladerte. De Modulor is geïnspireerd op het maatproportiesysteem van Le Corbusier, de architect die geloofde dat schoonheid kon worden afgeleid uit de verhoudingen van het menselijk lichaam. Het resultaat is een compacte, elegante ruimte die origineler is dan de meeste slaapkamers: wat heb je eigenlijk meer nodig?