Een kasteel dat meer is dan decor
Op een uitstekende punt boven de vallei van de Eau Blanche staat het kasteel van Chimay, al ruim duizend jaar onafgebroken bewoond door de prinsen van Chimay. De eerste vermelding dateert van 1119, maar de plek zelf was al vroeger strategisch: wie de rivier en de Romeinse weg kon bewaken, had macht. Door brand, oorlog en restauratie heeft het kasteel zijn huidige vorm gekregen, inclusief het kleine theater dat de naam draagt van Thérésia Cabarrus, vrouw van de eerste Riquet-prins. Dat theater, ontworpen naar het model van het Lodewijk XV-theater in Fontainebleau, staat op de lijst van Uitzonderlijk Erfgoed van Wallonië. Franz Liszt speelde er, Gounod, Borodin. Vandaag doe je het bezoek met een interactieve app en een film van Stéphane Bern, waarna zeven grote zalen je door de tumultueuze geschiedenis leiden. Buiten blikken de wallen over de stadsdaken, en begrijp je meteen waarom Chimay hier groeide.
Praktisch: Het kasteel is het hele jaar open. Ticket inclusief de film, de zeven zalen en toegang tot de escape room.
Chimay is een logisch vertrekpunt voor wie de regio wil doorkruisen op eigen tempo
De trappisten, voorbij het etiket
Van het kasteel naar de abdij is een kwestie van minuten rijden, maar de sfeer verandert volledig. Op het plateau van Scourmont, zeven kilometer buiten de stad, spreidt de abdij Notre-Dame de Scourmont haar vleugels uit over een open landschap. Sinds 1850 leven hier trappistenmonniken een leven van gebed, stilte en ambacht. De brouwerij en het klooster zijn niet toegankelijk, maar de abdijkerk, de tuinen en de begraafplaats zijn te bezichtigen.
Wie meer wil weten over hoe Chimay Bleue, Rouge, Verte en Dorée tot stand komen, kan op een kilometer van de abdij terecht bij het Espace Chimay. De Chimay Expérience is een interactieve tentoonstelling over de geschiedenis en productie van zowel de bieren als de kazen. Aansluitend serveert de Auberge de Poteaupré alle varianten, vergezeld van streekgerechten. Het is hier ook mogelijk om te overnachten, voor wie de stilte van het plateau wil vasthouden.
Praktisch: Espace Chimay is vrij toegankelijk, voor een interactief bezoek moet je reserveren.
Te voet van abdij naar abdij
Chimay is een logisch vertrekpunt voor wie de regio wil doorkruisen op eigen tempo. De Trappistenabdijenroute verbindt de drie Waalse trappistenbedrijven, van Scourmont via Rochefort naar Orval, over 290 kilometer door bossen, rivierdalen en pittoreske dorpjes. De route is opgesplitst in twee etappes, volledig bewegwijzerd en in beide richtingen te lopen of te fietsen. Wie minder ambitieus is, kiest een stuk: de Grote Doorsteek door het Woud van het Land van Chimay voert over zo’n 235 kilometer door het dichte, vijverrijke woud dat de regio omgeeft. Het landschap verrast steeds: uitgestrekte naaldbossen, open dalen, beekjes die door kalksteengrond kronkelen. Voor wie simpelweg wil stappen zonder een meerdaagse expeditie te plannen, vertrekken vanuit Lompret kortere bewegwijzerde lussen langs de Eau Blanche, een riviertje dat haar naam dankt aan de kalkhoudende bodem.
Twee mooiste dorpen van Wallonië
De regio telt twee officieel erkende Mooiste Dorpen van Wallonië, en ze hadden niet meer van elkaar kunnen verschillen. Lompret nestelt zich in een meander van de Eau Blanche, omgeven door kalksteenwanden en oude taxusbomen. Stenen huizen, een 18e-eeuwse brug, de resten van een feodaal kasteel dat ooit Gallisch en later Romeins was. In de lente staat het omliggende kreupelhout vol wilde orchideeën.
Vierves-sur-Viroin is de meer dramatische variant: een dorp op meerdere verdiepingen gebouwd langs steile straatjes en trappen, hoog op een rotspunt boven de Viroin. Het kasteel van de graven van Hamal domineert het zicht. Een 19e-eeuws overdekt washuis, een neoklassiek mausoleum op het kerkhof, huizen waarvan het oudste uit de 17e eeuw dateert, allemaal beschermd erfgoed. En ook: een stoomtrein die het dal doorkruist richting Mariembourg.
Wie er voor het eerst boven staat, begrijpt waarom ze er de Grand Canyon van België van maakten
De Belgische Grand Canyon
Wie naar Chimay trekt en Nismes overslaat, mist het meest verrassende schouwspel van de regio. In het Natuurpark Viroin-Hermeton, op de grens tussen Henegouwen en Namen, heeft miljoenen jaren erosie een kloof gegraven die je niet in een Belgisch bos verwacht: de Fondry des Chiens. Honderd meter lang, twintig meter diep, bezaaid met rotsen, spleten en grotten. De kalksteen brak letterlijk open.
Wie er voor het eerst boven staat, begrijpt waarom ze er de Grand Canyon van België van maakten. De vergelijking mankt een beetje, maar de indruk klopt. Zeldzame wilde orchideeën, bolmadeliefjes, hagedissen, een flora die nergens anders in het land zo groeit. Wandelroutes van 4, 7,5 en 15 kilometer vertrekken aan de kerk van Nismes, allemaal goed bewegwijzerd en geschikt voor gezinnen. Je kan de fondry van bovenaf en van binnenuit bekijken.
Praktisch: Vertrek aan de kerk van Nismes. Wandeling van 4 km is de toegankelijkste keuze. Stevige schoenen aangeraden.
Water aan de horizon
Voor wie na kastelen, abdijen en kalksteenkloven nog van sfeer wil wisselen, liggen de Meren van l’Eau d’Heure op korte afstand. Vijf kunstmatige meren, aangelegd in de jaren zeventig om wateroverlast te beteugelen, inmiddels uitgegroeid tot het grootste merengebied van België: 600 hectare water, 70 kilometer oever, bossen en weilanden rondom.
De sfeer is totaal anders dan de abdijvalleien en de kalksteendorpen. Hier wint recreatie het van contemplatie: zeilen, kajakken, jetski, zwemmen, suppen, klimparken. De stuwdam van La Plate Taille is de grootste van België en de enige die je van binnenuit kunt bezoeken, met een rondleiding door de ondergrondse tunnel en de machinekamer, gevolgd door de Skywalk op 107 meter hoogte met een gedeeltelijk glazen vloer. Boven de meren zijn zweefvluchten mogelijk. Tien bewegwijzerde wandelingen omcirkelen de oevers, van 2 tot 24 kilometer.
Praktisch: Toegang tot het merengebied vrij. Rondleiding stuwdam via bezoekerscentrum La Plate Taille. Zweefvliegen via Cercle Européen de Vol à Voile.
Het recept dateert uit de 16e en 17e eeuw, toen Spaanse soldaten azijn gebruikten als bewaarmethode voor vis
Aan tafel: drie producten, één streek
Chimay heeft drie topproducten, en bier is er maar één van. De kaas van Scourmont, gemaakt door dezelfde monniken die het bier brouwen, is een halfharde trappistenkaas van volle streekmelk, romig en licht zoet, die zijn beste tegenhanger vindt in een goed gekoelde Chimay Blanche.
Dan is er de escavèche: ingelegde zoetwatervis in een gelei van azijn en uien, koud gegeten, traditioneel uit een aardewerken pot. Het recept dateert uit de 16e en 17e eeuw, toen Spaanse soldaten azijn gebruikten als bewaarmethode voor vis; Intussen draagt de escavèche een Beschermde Geografische Aanduiding van de Europese Unie, als derde vlaggenschipproduct van de stad, na bier en kaas.
De drie laatste ambachtelijke producenten zijn te vinden in de vijverrijke streek tussen Chimay en Viroinval, waar de smeltovens van weleer de visgebieden van vandaag hebben nagelaten. In de restaurants en brasserieën van de stad kom je het gerecht overal tegen, het liefst met frieten en een Chimay erbij. Levenskunst zonder omwegen.
Foto boven: © Bernard Frogneux – Fondry des Chiens
